o szczepieniach

Ochrona przeciw rotawirusom

W poprzednim wpisie dosyć szczegółowo opisałam przebieg infekcji rotawirusowej. W tym wpisie będzie o ochronie przed tym wrednym wirusem.

Nie tylko szczepienie

Trochę mnie już znacie i zapewne spodziewaliście się, że przejdę od razu do najskuteczniejszej formy ochrony przed infekcją rotawirusową, czyli do szczepień. Ale hola hola… nie tak szybko!

Zacznę od innych środków ochrony.

  • Higiena. Wirus przenosi się przede wszystkim drogą fekalno-oralną (brudnych rąk), czyli dosyć logiczne wydaje się konieczność utrzymania higieny na najwyższym poziomie po skorzystaniu z toalety czy po zmianie pieluszki u dziecka.
    Jeśli ktoś z domowników ma biegunkę to jeszcze bardziej niż zwykle zwracaj uwagę na te podstawowe zasady higieny. Zwłaszcza przy przygotowywaniu posiłków.
  • Karmienie piersią wydaje się mieć pewien aspekt ochronny. Przede wszystkim w pierwszych 6 miesiącach życia dziecka kiedy jest wyłącznie karmione mlekiem mamy.
  • Unikanie kontaktu z wirusem, poprzez unikanie kontaktu z chorymi. To coś w czym jesteśmy ostatnio mistrzami. Kwarantanna społeczna wywołana pandemią zmniejszyła też przenoszenie się wirusów między osobami innymi niż domownicy. chorymi na biegunkę rotawirusową.
    Ochrona przed zakażeniem rotawirusowym poprzez izolację jest jednak trudna. Tak jak wspomniałam Wam w poprzednim wpisie: rotawirusy są wydalane już kilka dni przed wystąpieniem objawów i nawet kilkanaście dni po ich ustąpieniu. Niektórzy chorować mogą wielokrotnie i kolejny przebieg infekcji może być bezobjawowy, a wirusa i tak się roznosi.

Najskuteczniejsza forma ochrony

Szczepienie.

Jakie mamy szczepionki do wyboru?

Rotarix: szczepionka zawierająca atenuowany ludzki rotawirus szczep wirusa RIX 4414, chroni przed zakażeniem wywołanym przez genotypy G1P8, G2P4, G3P8, G4P8, G9P8; cykl szczepienia obejmuje 2 dawki

Rotateq: szczepionka zawierająca 5 szczepów wirusa, które stanowią reasortanty ludzko-bydlęce, chroni przed zakażeniem wywołanym przez genotypy G1P8, G2P4, G3P8, G4P8, G9P8; cykl szczepienia obejmuje 3 dawki

Różnice między szczepionkami

Szczepy wirusów w obu szczepionkach się różnią od siebie. Ten z Rotarixu jest w większym stopniu wydalany ze stolcem niż ten z Rotatequ. Czy ma to jakieś znaczenie kliniczne? Właściwie nie, ale przy zachowaniu standardowych zasad higieny po zmianie pieluszki u dziecka zaszczepionego.

W piśmiennictwie można znaleźć przypadki przeniesienia wirusa szczepionkowego na osoby z otoczenia (w jednym badaniu Rotarix były 3 takie przypadki), ale bez wywoływania objawów choroby u tych osób. Pamiętajcie, że ten wirus zawarty w szczepionkach jest atenuowany, czyli pozbawiony zjadliwości.

Skuteczność

W przypadku obu preparatów jest ona porównywalna i jest na tym samym wysokim poziomie w stosunku do najczęściej występujących serotypów wirusa. Samo szczepienie chroni przed wystąpieniem infekcji lub łagodzi jej przebieg (chroni przed powikłaniami). ALE nie chroni przed każdą biegunką! (pamiętajcie, że biegunkę może wywoływać wiele różnych wirusów, nie tylko rotawirusy).

Długość ochrony pozostaje na podobnym wysokim poziomie przynajmniej przez 4 lata od momentu szczepienia.

Profil bezpieczeństwa obu szczepionek również jest podobny.

Cena: Rotateq 229 zł (jedna dawka), Rotarix (299 zł) – ale jak to przy szczepionkach zalecanych bywa – wiele zależy od apteki.

Którą wybrać?

Najlepiej tę, która jest aktualnie dostępna w sprzedaży. Z medycznego punktu widzenia żadna nie jest gorsza czy lepsza od drugiej.

Kiedy podać – ograniczenie wiekowe

To jest ważne i istotne do zapamiętania.

Szczepionka nie jest przeznaczona dla każdego. Szczepimy TYLKO najmłodsze dzieci.

Szczepionka przeciw rotawirusom (bez względu na to, którego producenta) jest szczepionką DOUSTNĄ, a odstęp między poszczególnymi dawkami powinien wynosić minimum 4 tygodnie.

Zgodnie z CHPL Rotarix powinno się podać po 6 tygodniu życia, z najlepiej zakończyć cały schemat (czyli obie dawki) do 16 tygodnia życia. Ale nie później niż do 24 tygodnia życia.

Zgodnie z CHPL Rotateq pierwszą dawkę powinno się podać po 6 tygodniu życia, nie później niż do 12 tygodnia życia, a cały schemat zakończyć optymalnie do 20-22 tygodnia życia (maksymalnie 32 tygodnia życia).

Przeciwwskazania

Wiek dziecka! Powinniśmy przestrzegać tych ograniczeń wiekowych przy podawaniu tej szczepionki. Dlaczego? Pamiętacie mój wpis o wgłobieniu jelit?

Szczyt występowania wgłobienia jelit to 6 – 24 miesiąc życia. Aby ten szczyt zachorowań nie nakładał się na ewentualne niepożądane odczyny poszczepienne to ważne jest aby ukończyć cały schemat jak najwcześniej. Samo szczepienie zredukowało znacznie ilość wgłobień jelita po infekcji rotawirusowej.

Z innych przeciwwksazań należy wymienić:

  • przebyte wgłobienie jelita,
  • wada wrodzona przewodu pokarmowego zwiększająca ryzyko wgłobienia (np. torbiel, polipy, zdwojenie przewodu pokarmowego),
  • rozpoznanie lub podejrzenie zaburzeń immunologicznych pierwotnych i wtórnych (w tym zakażenie HIV),
  • poważną reakcję alergiczną na substancje zawarte w szczepionce lub opakowaniu,
  • poważną reakcję alergiczną po poprzedniej dawce szczepionki,
  • ostre choroby infekcyjne o ciężkim przebiegu z gorączką lub bez gorączki,
  • biegunka, wymioty

Niepożądane odczyny po szczepieniu przeciw rotawirusom

Biegunka, wymioty, gorączka, gorszy apetyt występują rzadko i mają łagodny przebieg.

Zdarza się, ze dziecko nieco więcej ulewa po tym szczepieniu, ale to również powinno mieć łagodni przemijający charakter. Jeśli jakikolwiek objaw po szczepieniu utrzymuje się dłużej niż 2-3 dni, albo Twoje dziecko wysoko gorączkuje lub odmawia przyjmowania płynów to zgłoś się do lekarza.

Najczęstsze nieporozumienia

Postanowiłam dodać ten akapit żeby jeszcze raz podkreślić kilka kwestii, które często się Wam mylą.

To szczepienie nie uchroni/nie złagodzi każdej biegunki – tylko rotawirusową. Aby stwierdzić, ze to rotawirus wywołał biegunkę wykonujemy badanie kału.

Nie możemy zaszczepić starszych dzieci i nie możemy zaszczepić dorosłych.

Szczepienie jest podawane doustnie – nie ma innej opcji. Jeśli dziecko sporo ulewa i boicie się, ze zwymiotuje szczepionkę zamiast ją połknąć – to powiem, że po pierwsze poświęcamy sporo czasu na to szczepienie i panie pielęgniarki świetnie to robią, a po drugie nawet gdyby zdarzyło się ulanie to nawet krótkotrwały kontakt preparatu ze śluzówkami jest już mobilizacją dla układu immunologicznego.

Samo szczepienie ze względu na swoją słodycz (duża zawartość sacharozy) jest też swego rodzaju działaniem przeciwbólowym jeśli podamy je na jednej wizycie ze standardowymi szczepionkami. Więcej o zmniejszaniu bólu poczytasz tutaj: klik.

Moje wybory?

Celowo ten wpis nie jest kolejnym z serii „moje wybory”. Bo ja moich córek nie zaszczepiłam tylko przeciw rotawirusom.

Nie dlatego, że uważam, że to bez sensu. Ale moje wybory były w tym wypadku podyktowane względami finansowymi. Zdecydowałam, że ważniejsza jest dla mnie ochrona przed meningokokami. A z powodu wykonywania również szczepień zalecanych chciałam ograniczyć ilość wkłuć więc zależało mi na 6w1. A tym samym finanse trochę się skurczyły.

Szczęśliwie udało mi się również karmić piersią moje dziewczynki, więc jakąś ochronę miały (ale nie tak skuteczną jak po szczepieniu). Prawdopodobnie gdyby nie to, że jestem lekarzem i cechy odwodnienia oceniam u moich dziewczyn przy każdej infekcji to moja decyzja byłaby inna. Ale finansowo musiałabym wtedy albo zrezygnować z 6w1 albo odwlec meningokoki.

Czekam na wprowadzenie tego szczepienia do obowiązkowego kalendarza szczepień, a tym samym objęcie go refundacją. Patrząc na ilość infekcji rotawirusowych, które mamy co roku na oddziale to byłaby to ogromna pomoc dla dzieciaków i przy okazji ogromna ulga dla oddziałów pediatrycznych

Jeśli lubisz moje artykuły i chcesz więcej, a przy okazji chcesz docenić moją działalność internetową to zapraszam do wsparcia bloga na patronite: klik.

Źródła:

  • Charakterystyka Produktów Leczniczych: Rotarix, Rotateq
  • Vesikari T., Van Damme P., Giaquinto C. i wsp.: ESPID consensus recommendations for rotavirus vaccination in Europe. J. Pediatr. Infect. Dis., 2015; 34: 635–643
  • Gray J., Vesikari T., Van Damme P. i wsp.: Rotavirus. J. Pediatr. Gastroenterol. Nutr., 2008; 46 (supl. 2): S24–S31 (p. Med. Prakt. Pediatr. WS 2/2009 – przyp. red.)
  • Anderson A.J.: Rotavirus vaccines: Viral shedding and risk of transmission. Lancet Infect. Dis., 2008; 8: 642–649
  • European Centre for Disease Prevention and Control: ECDC Expert opinion on rotavirus vaccination in infancy. Sztokholm, ECDC, 2017 (www.ecdc.europa.eu)
  • szczepienia.info

42 thoughts on “Ochrona przeciw rotawirusom

      1. Dzień dobry!

        Obejrzałam Pani webinar o szczepieniach (notabene genialny, dzięki niemu wszystko wydało mi się znacznie łatwiejsze, dziękuję!) i chciałabym się zapytać o jedną ze szczepionek.

        Mój syn jest po pierwszej wizycie szczepiennej, na której zaszczepiliśmy go między innymi na meningokoki produktem Bexsero. Po obejrzeniu webinaru widzę, że Bexsero dotyczy meningokoków z grupy B (pewnie pokracznie to nazywam).
        Lekarz wypisał nam receptę na kolejne opakowanie Bexsero, a ja chciałabym, żeby syn miał również ochronę przed meningokokami z grupy A, C, W, Y.
        Zatem wedle tego powinnismy jako drugą dawkę podać już Nimenrix?

        Będę ogromnie wdzięczna za odpowiedź!

        Serdecznie pozdrawiam 🙂

        1. cieszę się, że się podobał 🙂 każdy schemat powinno się zrealizować w całości. Tzn że czekają Was kolejne dawki Bexsero bez względu na to czy chcecie podać jeszcze nimenrix czy nie. Także kontynuujecie bexsero dla ochrony przed meningokokami b, a oprócz tego dla pełnej ochrony wymagany jest jeszcze nimenrix 🙂

  1. Ja zdecydowałam się na szczepienia refundowane i dodatkowo między innymi przeciwko rotawirusom. Na szczęście w naszej przychodni wykonywali szczepienia w trakcie epidemii, bo przepadła by nam ostatnia dawka. Mam pytanie, co jeśli dawka jednak z jakichś względów przepadnie? Rozumiem, że ochrona jakaś jest, ale słabsza?

  2. Czy warto i czy w ogole mozna sie upierac przy podaniu pierwszej dawki szczepienia dziecku 14miesiecznemu? Niestety, przez kwarantanne ominal nas planowy termin tego szczepienia.

    1. 14 miesięcznemu czy 14 tygodniowemu? w 14 tygodniu życia to jeszcze stosunkowo bezpieczne, bo jest duzą szansa że ukończymy schemat o czasie. .

  3. Czy rotarix pierwszą dawkę można podać w 18tygodniu, a drugą po 4 tygodniach, tak żeby zakończyć cały cykl w 22-23tygodniu życia dziecka?

  4. Witam serdecznie. Przepraszam, że pytanie nie będzie dotyczyło tematu z wpisu ale w związku z narodową kwarantanną szukam pomocy w Internecie żeby nie narażać mojego synka. Proszę o radę. Mój synek jutro kończy 2 miesiące, urodził się 2 tygodnie przed terminem poprzez CC z powodu braku postępu naturalnego porodu. Po jakichś dwóch tygodniach od urodzenia zaczął robić kupy niemalże non stop przed kamieniem, w trakcie, po karmieniu i kilka razy podczas przewijania coś wyleciało no i zaczęły się pojawiać odparzenia (wszyscy mówili że na piersi tak jest i że to minie chociaż mi te odparzenia od początku nie pasowały). Dodam, że karmię wyłącznie piersią na żądanie a mały przybiera na wadze bardzo szybko. Obecnie odparzenia co chwile wracają mimo bardzo starannej pielęgnacji, nie używamy mokrych chusteczek tylko wody, kąpiemy w krochmalu, często wietrzymy, kupujemy pieluszki jak najmniej chemiczne a i tak potrafią się zrobić odparzenia, a z małymi rankami walczę cały czas i myślę, że to właśnie kwestia częstotliwości kup oraz ich składu. Obecnie nadal bardzo często robi kupę. Kupy prawie zawsze albo zawierają śluz co prawda w kolorze kupy albo pienią się jakby mały zjadł płyn do mycia naczyń, śmierdzą czymś kwaśnym. Kolor z tego co czytam jest w normie czyli głównie odcienie żółtego. Oprócz kup mały często się pręży, ulewa prawie zawsze po karmieniu, niekoniecznie od razu czasem i po godzinie, dwóch dopiero. Męczą go gazy, jak już zacznie robić kupę to robi ją przez 2-3 godziny tzn zrobi większą a potem puszcza bąki i dopóki nie przestanie za każdym bąkiem coś wylatuje i wylatuje. Potem jest 1-2 h przerwy i od nowa. Przewijamy się około 20 razy na dobę. Ma też suchą skórę szczególnie na nóżkach taką jakby suchą gęsią skórkę, od czasu do czasu mam wrażenie, że się czymś dławi tak jakby mu coś zalegało w gardle a w nocy męczy go zapchany nosek oczywiście oczyszczamy. Po 6 h od odejścia wód podano mi antybiotyk toteż za poradą położnej przsz 2 tyg podawaliśmy probiotyk ale zmieniło się tyle że zdarzają się 1-2 godzinne przerwy w robieniu kup. Jeżeli chodzi o karmienie piersią to staram się żeby jadł z jednej jak najdłużej i zazwyczaj najada się jedną. Je 8-10 razy na dobę po 15-30 minut ssie, jest na początku trochę niespkojny, ponieważ mleko aż tryska ale później się uspokaja. W nocy je rzadziej bo 2-3 razy i jakoś jest spokojniejszy. Czy jest przeciążony laktozą czy to jakaś alergia pokarmowa czy jeszcze coś innego? Co mam robić? Dodam, że maraton z kupami zaczyna się nad ranem 3-4 i tak do 13-14 męczymy się oboje później jest troszkę spokojniej. Proszę o pomoc.

    1. Rzeczywiście ta konsystencja kupi ich częstotliwość + to odparzenie w okolicy pieluszkowej nakazywałoby wykonanie jakichś dodatkowych badań. Sugerowałabym badanie ogólne kału z oceną ilości ciał redukujących, dodatkowo badanie usg Jamy brzusznej. Gdyby okazało się że dziecko ma nietolerancję laktozy to można włączyć do każdego karmienia preparat zawierające laktazę

  5. Dzien dobry. Dziecko mialo pierwsza dawke Rotarix w 9 tygodniu, kolejna dawka przez kwarantanne ma sie odbyc w 21 tygodniu. Czy to juz ryzykowne? Wiem ze do 24 mozna, ale im szybciej tym lepiej. Czy lepiej zrezygnowac z drugiej dawki? Co wtedy z odpornoscia na rotawirusy?

    1. Szczepionka przeciw rotawirusom jest szczepionką żywą. Dlatego między kolejnymi dawkami obowiązują odstępy minimum czterech tygodni. Decyzja pediatry w mojej ocenie jest słuszna. Pozdrawiam

  6. Witam,
    Ja zaszczepiłam dziecko 29kwietna a jutro 01 maja kończy 12tygodni,wiadomo szczepienie odwlekło się przez epidemie,ale pamiętam, że Pani Dr odpisala mi ze 1 dawka do 12tyg. i tak zrobilam,ale w przychdni powiedzieli mi ze to ryzyko i juz sama sobie musze zadecydować, a nastepne czyli 2dawke 10czerwca i nie wiemczy dobrze zrobilam

  7. Dzień dobry, przepraszam, że może niekoniecznie w temacie rotawirusów, ale mam ważne pytanie. Rodzice coraz częściej decydują się na nieszczepienie dzieci szczepionką MMR. Niedawno dowiedziałam się, że znajomi, z którymi mam bliski kontakt nie szczepią swoich synów, którzy są w wieku przedszkolnym. Maluchy nie mają przeciwwskazań, jednak jest to decyzja rodziców, którzy zdecydowali, że chcą by dzieci przeszły odrę, różyczkę i świnkę(!)
    Aktualnie jestem w ciąży z pierwszym dzieckiem. Wiem, że napewno zaszczepię je MMR, jednak to szczepienie wykonuje się po ukończeniu przez dziecko 12 miesięcy. Może to ze względu na to, że moje studia są powiązane z medycyną mam takie podejście do szczepień a nie inne i ostatnio zaczęłam się obawiać, ze moje dziecko, zanim otrzyma szczepienie, może zostać zarażone przez dzieci znajomych, które chodzą do przedszkola! Nie wiem jak im to wytłumaczyć, ze przez rok od urodzenia dziecka nie chce by miało kontakt z ich dzieciakami. Czy jestem przewrażliwiona, czy moja reakcja jest uzasadniona? Jak im to wytłumaczyć? Dziękuje bardzo za odpowiedź.

    1. Musimy sobie zdawać z tego sprawę, że nie ma szczepionki która chroni wszystkich w 100%. Szczepienie Odra Świnka Różyczka rzeczywiście daje wysoki poziom ochrony u większości społeczeństwa, są jednak osoby które na to szczepienie odpowiednio nie reagują. I ta ochrona może być u nich mniejsza. Dlatego tak ważna jest ochrona populacyjnej i wysoki odsetek zaszczepienia populacji. Wypadają nam tylko dzieci które mają medyczne przeciwskazania do szczepienia, i te właśnie dzieci powinny być chronione przez pozostałe zaszczepione w otoczeniu osoby. Ciężko mi powiedzieć jak powinna się pani zachować. Teoretycznie ryzyko zachorowania przez te dzieci na odrę istnieje z czego Ci rodzice zdają sobie sprawę, a dziecko może zarażać jeszcze zanim pojawiają się objawy choroby. Skoro zdają sobie sprawę z ryzyka które istnieje dla ich dzieci, a wręcz chcieliby to ryzyko podjąć i robią to świadomie, to pewnie muszą też sobie zdawać sprawę z tego że stanowią zagrożenie dla innych.

  8. A czy przy niepełnym szczepieniu na rota jest jakaś ochrona? Przez kwarantannę przepadła nam ostatnia dawka szczepionki (rotateq), a teraz córka jest już „za stara” (szczepienie przekładane, bo nie była całkiem zdrowa no i taki psikus jak już wyzdrowiała :/)

    Pozdrawiam

  9. Witam!
    Na wstępie przepraszam że zadam pytanie inne niż dotyczące szczepienia w kierunku rotawirusom, nie mniej jednak widzę, że post jest dość świeży więc spodziewam się odpowiedzi i uprzejmie o nią proszę.
    Pytanie moje dotyczy obowiązkowych szczepień, mianowicie, na ulotkach szczepionek zawarta jest informacja, iż przeciwwskazaniem do podania szczepionki jest nadwrażliwość na substancje czynne lub którąkolwiek pomocniczą lub formaldehyd, neomecynę lub polmiksynę. Pytanie brzmi, na jakiej podstawie lekarze w Polsce wykluczają możliwą nadwrażliwość na substancje? czy wykonuje się jakieś konkretne badania w tym kierunku? Jestem świeżo upieczonym rodzicem stąd moje pytanie.

    1. jeśli jest znana ciężka nadwrażliwość na jakąkolwiek z tych substancji to wtedy jest to przeciwwskazanie do podania szczepionki, leku czy innego produktu zawierającego tę substancję. Podobnie gdy dziecko dostanie wstrząsu anafilaktycznego po jajku to wtedy dopiero wiemy, że wspomniane jajko jest przeciwwskazane w diecie. I to nie tylko w Polsce. To w każdym kraju tak działa. Pozdrawiam i gratuluję!

  10. Mam pytanie, czy karmienie mieszane ma wg Pani sens? Syn ma 3 mc w 10 dniu życia musielismy wrócic do szpitala bo syn tracił na wadze zamiast przybierac, waga urodzeniowa 3 kg spadkowa niewiele ponad 2700 . W każdym razie od 10 dnia dokarmiam mm i tak jest do dzisiaj, w nocy tylko piers , rano jak odciagnę to jest 100 a pozniej juz coraz mniej w ciągu dnia. W kazdym razie nadal karmie syna piersia bo on bardzo to lubi i odciągam i dodatkowo mm i tego mm jest tak mysle z 60 %. Moje pytanie brzmi czy jesli nie jest to wyłaczne karmienie piersią to nadal ma dużo plusów dla dziecka czy juz skonczyc z tym karmieniem piersia i przejsc tylko na mm aby mu nie mieszać w głowie i zołądku. dodam tylko że kiedy próbuje przejsc tylko na piers np leząc cały dzien z synem przy piersi to jest mało mokrych pieluszek więc ewidentnie tego mleka jest za mało.
    Dziekuję i pozdrawiam:)

    1. Każda kropla krwi mamy jest na wagę złota. Oczywiście wyłączne karmienie piersią daje najwięcej korzyści dziecku, ale powinna być pani z siebie dumna, że walczy o każdą kroplę tego mleka. Myślę, że to ma sens.

  11. Jak długo wydalany jest wirus z organizmu po szczepieniu? Pisze Pani, że „kilkanaście dni”. Pytam w kontekście pieluchowanie wielorazowego. Czy warto przejść po szczepieniu na jednorazówki? Na jaki czas, jeśli tak?
    Pozdrawiam

    1. raczej nie ms takich zaleceń – po prostu prać w wysokich temperaturach i po zmianie pieluszki przestrzegać podstawowych zasad higieny. Najwięszke wydalanie wirusa to pierwsze 7 dni od podania szczepionki, ale można go wykryć w kale do 14 dni. Jest to jednak pozbawiony zjadliwości wirus (atenuowany)

  12. Witam.
    Czytałam o szczepiące rotawirusa, że jest to szczep żywy. Moje pytanie brzmi, jeżeli córeczka dostała szczepienie i praktycznie od razu dostała smoczka, który po chwili wypadł jej z buźki i bezmyślnie włożyłam go do swoich ust i podałam córce, jest jakaś szansa, abym zaraziła się rotawirusem?

    1. nie wiem na ile „łyknęła” pani wirusa, ale na pewno przekazała pani córce swoje bakterie. Nie powinno się oblizywać smoczka dziecka

  13. Czy wczesniactwo (36tc) i niedokrwistość u malucha jest przeciwwskazaniem do szczepienia na rota? Czy u wcześniaków ten przedzial czasowy się koryguje?

    1. szczepi się zgodnie z wiekiem metrykalnym, a nie skorygowanym. Ani wcześniactwo ani niedokrwistość nie są przeciwwskazaniem jeśli poza tym dziecko jest w dobrymi stanie i nie demonstruje niepokojących objawów

  14. Czy jeśli mój synek nie został zaszczepiony na Rotawirusy( opóźniony kalendarz szczepień o 4 miesiące), a wczoraj kuzynka zaczepiał swojego syna ta szczepionką czy powinniśmy zachować ostrożność i nie spotykać się przez kilkanaście dni? Czy jest ryzyko przeniesienia się wirusa z dziecka świeżo-zaczepionego na nieszczepione?
    Dziekuje za odpowiedź.

    1. trzeba po prostu myć ręce po zmianie pieluszki dziecka i tyle. nie są wymagane żadne dodatkowe środki ostrożności

  15. Dzień dobry, a co w przypadku krótszej przerwy pomiędzy dawkami Rotarix? Czy przerwa 3,5 tygodnia (zlecona przez lekarza z uwagi na brak innych terminów w czasie pandemii) może wpłynąć na zdrowie dziecka lub skuteczność szczepionki?

    1. Może wpłynąć na skuteczność szczepionki. Nie zaleca się skracania tych odstępów między poszczególnymi dawkami tego samego preparatu

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *