o szczepieniach

Ochrona przeciw rotawirusom

W poprzednim wpisie dosyć szczegółowo opisałam przebieg infekcji rotawirusowej. W tym wpisie będzie o ochronie przed tym wrednym wirusem.

Nie tylko szczepienie

Trochę mnie już znacie i zapewne spodziewaliście się, że przejdę od razu do najskuteczniejszej formy ochrony przed infekcją rotawirusową, czyli do szczepień. Ale hola hola… nie tak szybko!

Zacznę od innych środków ochrony.

  • Higiena. Wirus przenosi się przede wszystkim drogą fekalno-oralną (brudnych rąk), czyli dosyć logiczne wydaje się konieczność utrzymania higieny na najwyższym poziomie po skorzystaniu z toalety czy po zmianie pieluszki u dziecka.
    Jeśli ktoś z domowników ma biegunkę to jeszcze bardziej niż zwykle zwracaj uwagę na te podstawowe zasady higieny. Zwłaszcza przy przygotowywaniu posiłków.
  • Karmienie piersią wydaje się mieć pewien aspekt ochronny. Przede wszystkim w pierwszych 6 miesiącach życia dziecka kiedy jest wyłącznie karmione mlekiem mamy.
  • Unikanie kontaktu z wirusem, poprzez unikanie kontaktu z chorymi. To coś w czym jesteśmy ostatnio mistrzami. Kwarantanna społeczna wywołana pandemią zmniejszyła też przenoszenie się wirusów między osobami innymi niż domownicy. chorymi na biegunkę rotawirusową.
    Ochrona przed zakażeniem rotawirusowym poprzez izolację jest jednak trudna. Tak jak wspomniałam Wam w poprzednim wpisie: rotawirusy są wydalane już kilka dni przed wystąpieniem objawów i nawet kilkanaście dni po ich ustąpieniu. Niektórzy chorować mogą wielokrotnie i kolejny przebieg infekcji może być bezobjawowy, a wirusa i tak się roznosi.

Najskuteczniejsza forma ochrony

Szczepienie.

Jakie mamy szczepionki do wyboru?

Rotarix: szczepionka zawierająca atenuowany ludzki rotawirus szczep wirusa RIX 4414, chroni przed zakażeniem wywołanym przez genotypy G1P8, G2P4, G3P8, G4P8, G9P8; cykl szczepienia obejmuje 2 dawki

Rotateq: szczepionka zawierająca 5 szczepów wirusa, które stanowią reasortanty ludzko-bydlęce, chroni przed zakażeniem wywołanym przez genotypy G1P8, G2P4, G3P8, G4P8, G9P8; cykl szczepienia obejmuje 3 dawki

Różnice między szczepionkami

Szczepy wirusów w obu szczepionkach się różnią od siebie. Ten z Rotarixu jest w większym stopniu wydalany ze stolcem niż ten z Rotatequ. Czy ma to jakieś znaczenie kliniczne? Właściwie nie, ale przy zachowaniu standardowych zasad higieny po zmianie pieluszki u dziecka zaszczepionego.

W piśmiennictwie można znaleźć przypadki przeniesienia wirusa szczepionkowego na osoby z otoczenia (w jednym badaniu Rotarix były 3 takie przypadki), ale bez wywoływania objawów choroby u tych osób. Pamiętajcie, że ten wirus zawarty w szczepionkach jest atenuowany, czyli pozbawiony zjadliwości.

Skuteczność

W przypadku obu preparatów jest ona porównywalna i jest na tym samym wysokim poziomie w stosunku do najczęściej występujących serotypów wirusa. Samo szczepienie chroni przed wystąpieniem infekcji lub łagodzi jej przebieg (chroni przed powikłaniami). ALE nie chroni przed każdą biegunką! (pamiętajcie, że biegunkę może wywoływać wiele różnych wirusów, nie tylko rotawirusy).

Długość ochrony pozostaje na podobnym wysokim poziomie przynajmniej przez 4 lata od momentu szczepienia.

Profil bezpieczeństwa obu szczepionek również jest podobny.

Cena: Rotateq 229 zł (jedna dawka), Rotarix (299 zł) – ale jak to przy szczepionkach zalecanych bywa – wiele zależy od apteki.

Którą wybrać?

Najlepiej tę, która jest aktualnie dostępna w sprzedaży. Z medycznego punktu widzenia żadna nie jest gorsza czy lepsza od drugiej.

Kiedy podać – ograniczenie wiekowe

To jest ważne i istotne do zapamiętania.

Szczepionka nie jest przeznaczona dla każdego. Szczepimy TYLKO najmłodsze dzieci.

Szczepionka przeciw rotawirusom (bez względu na to, którego producenta) jest szczepionką DOUSTNĄ, a odstęp między poszczególnymi dawkami powinien wynosić minimum 4 tygodnie.

Zgodnie z CHPL Rotarix powinno się podać po 6 tygodniu życia, z najlepiej zakończyć cały schemat (czyli obie dawki) do 16 tygodnia życia. Ale nie później niż do 24 tygodnia życia.

Zgodnie z CHPL Rotateq pierwszą dawkę powinno się podać po 6 tygodniu życia, nie później niż do 12 tygodnia życia, a cały schemat zakończyć optymalnie do 20-22 tygodnia życia (maksymalnie 32 tygodnia życia).

Przeciwwskazania

Wiek dziecka! Powinniśmy przestrzegać tych ograniczeń wiekowych przy podawaniu tej szczepionki. Dlaczego? Pamiętacie mój wpis o wgłobieniu jelit?

Szczyt występowania wgłobienia jelit to 6 – 24 miesiąc życia. Aby ten szczyt zachorowań nie nakładał się na ewentualne niepożądane odczyny poszczepienne to ważne jest aby ukończyć cały schemat jak najwcześniej. Samo szczepienie zredukowało znacznie ilość wgłobień jelita po infekcji rotawirusowej.

Z innych przeciwwksazań należy wymienić:

  • przebyte wgłobienie jelita,
  • wada wrodzona przewodu pokarmowego zwiększająca ryzyko wgłobienia (np. torbiel, polipy, zdwojenie przewodu pokarmowego),
  • rozpoznanie lub podejrzenie zaburzeń immunologicznych pierwotnych i wtórnych (w tym zakażenie HIV),
  • poważną reakcję alergiczną na substancje zawarte w szczepionce lub opakowaniu,
  • poważną reakcję alergiczną po poprzedniej dawce szczepionki,
  • ostre choroby infekcyjne o ciężkim przebiegu z gorączką lub bez gorączki,
  • biegunka, wymioty

Niepożądane odczyny po szczepieniu przeciw rotawirusom

Biegunka, wymioty, gorączka, gorszy apetyt występują rzadko i mają łagodny przebieg.

Zdarza się, ze dziecko nieco więcej ulewa po tym szczepieniu, ale to również powinno mieć łagodni przemijający charakter. Jeśli jakikolwiek objaw po szczepieniu utrzymuje się dłużej niż 2-3 dni, albo Twoje dziecko wysoko gorączkuje lub odmawia przyjmowania płynów to zgłoś się do lekarza.

Najczęstsze nieporozumienia

Postanowiłam dodać ten akapit żeby jeszcze raz podkreślić kilka kwestii, które często się Wam mylą.

To szczepienie nie uchroni/nie złagodzi każdej biegunki – tylko rotawirusową. Aby stwierdzić, ze to rotawirus wywołał biegunkę wykonujemy badanie kału.

Nie możemy zaszczepić starszych dzieci i nie możemy zaszczepić dorosłych.

Szczepienie jest podawane doustnie – nie ma innej opcji. Jeśli dziecko sporo ulewa i boicie się, ze zwymiotuje szczepionkę zamiast ją połknąć – to powiem, że po pierwsze poświęcamy sporo czasu na to szczepienie i panie pielęgniarki świetnie to robią, a po drugie nawet gdyby zdarzyło się ulanie to nawet krótkotrwały kontakt preparatu ze śluzówkami jest już mobilizacją dla układu immunologicznego.

Samo szczepienie ze względu na swoją słodycz (duża zawartość sacharozy) jest też swego rodzaju działaniem przeciwbólowym jeśli podamy je na jednej wizycie ze standardowymi szczepionkami. Więcej o zmniejszaniu bólu poczytasz tutaj: klik.

Moje wybory?

Celowo ten wpis nie jest kolejnym z serii „moje wybory”. Bo ja moich córek nie zaszczepiłam tylko przeciw rotawirusom.

Nie dlatego, że uważam, że to bez sensu. Ale moje wybory były w tym wypadku podyktowane względami finansowymi. Zdecydowałam, że ważniejsza jest dla mnie ochrona przed meningokokami. A z powodu wykonywania również szczepień zalecanych chciałam ograniczyć ilość wkłuć więc zależało mi na 6w1. A tym samym finanse trochę się skurczyły.

Szczęśliwie udało mi się również karmić piersią moje dziewczynki, więc jakąś ochronę miały (ale nie tak skuteczną jak po szczepieniu). Prawdopodobnie gdyby nie to, że jestem lekarzem i cechy odwodnienia oceniam u moich dziewczyn przy każdej infekcji to moja decyzja byłaby inna. Ale finansowo musiałabym wtedy albo zrezygnować z 6w1 albo odwlec meningokoki.

Czekam na wprowadzenie tego szczepienia do obowiązkowego kalendarza szczepień, a tym samym objęcie go refundacją. Patrząc na ilość infekcji rotawirusowych, które mamy co roku na oddziale to byłaby to ogromna pomoc dla dzieciaków i przy okazji ogromna ulga dla oddziałów pediatrycznych

Jeśli lubisz moje artykuły i chcesz więcej, a przy okazji chcesz docenić moją działalność internetową to zapraszam do wsparcia bloga na patronite: klik.

Źródła:

  • Charakterystyka Produktów Leczniczych: Rotarix, Rotateq
  • Vesikari T., Van Damme P., Giaquinto C. i wsp.: ESPID consensus recommendations for rotavirus vaccination in Europe. J. Pediatr. Infect. Dis., 2015; 34: 635–643
  • Gray J., Vesikari T., Van Damme P. i wsp.: Rotavirus. J. Pediatr. Gastroenterol. Nutr., 2008; 46 (supl. 2): S24–S31 (p. Med. Prakt. Pediatr. WS 2/2009 – przyp. red.)
  • Anderson A.J.: Rotavirus vaccines: Viral shedding and risk of transmission. Lancet Infect. Dis., 2008; 8: 642–649
  • European Centre for Disease Prevention and Control: ECDC Expert opinion on rotavirus vaccination in infancy. Sztokholm, ECDC, 2017 (www.ecdc.europa.eu)
  • szczepienia.info

8 thoughts on “Ochrona przeciw rotawirusom

  1. Czy warto i czy w ogole mozna sie upierac przy podaniu pierwszej dawki szczepienia dziecku 14miesiecznemu? Niestety, przez kwarantanne ominal nas planowy termin tego szczepienia.

    1. 14 miesięcznemu czy 14 tygodniowemu? w 14 tygodniu życia to jeszcze stosunkowo bezpieczne, bo jest duzą szansa że ukończymy schemat o czasie. .

  2. Czy rotarix pierwszą dawkę można podać w 18tygodniu, a drugą po 4 tygodniach, tak żeby zakończyć cały cykl w 22-23tygodniu życia dziecka?

  3. Witam!
    Na wstępie przepraszam że zadam pytanie inne niż dotyczące szczepienia w kierunku rotawirusom, nie mniej jednak widzę, że post jest dość świeży więc spodziewam się odpowiedzi i uprzejmie o nią proszę.
    Pytanie moje dotyczy obowiązkowych szczepień, mianowicie, na ulotkach szczepionek zawarta jest informacja, iż przeciwwskazaniem do podania szczepionki jest nadwrażliwość na substancje czynne lub którąkolwiek pomocniczą lub formaldehyd, neomecynę lub polmiksynę. Pytanie brzmi, na jakiej podstawie lekarze w Polsce wykluczają możliwą nadwrażliwość na substancje? czy wykonuje się jakieś konkretne badania w tym kierunku? Jestem świeżo upieczonym rodzicem stąd moje pytanie.

    1. jeśli jest znana ciężka nadwrażliwość na jakąkolwiek z tych substancji to wtedy jest to przeciwwskazanie do podania szczepionki, leku czy innego produktu zawierającego tę substancję. Podobnie gdy dziecko dostanie wstrząsu anafilaktycznego po jajku to wtedy dopiero wiemy, że wspomniane jajko jest przeciwwskazane w diecie. I to nie tylko w Polsce. To w każdym kraju tak działa. Pozdrawiam i gratuluję!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *