infekcje, o szczepieniach

Szczepienie przeciw grypie w sezonie 2022/2023

Krótka przypominajka grypowa

Corocznie na świecie diagnozowanych jest około miliarda przypadków zachorowań na grypę.

Od 3 do 5 milionów z tych zachorowań ma ciężki przebieg.

W Polsce grypa należy do chorób zakaźnych podlegających obowiązkowych meldunkom epidemiologicznym. Dzięki temu co sezon możemy obserwować jak rozkłada się liczba zachorowań na grypę w naszym kraju w danym sezonie.

Niestety nie dysponujemy szybkimi testami w każdej placówce ochrony zdrowia, więc wiele przypadków nie jest diagnozowane. Oczywiście tzw „szybkie testy” mają swoje ograniczenia, ale w wielu przypadkach ułatwiają diagnostykę.

Szczyt zachorowań przypada najczęściej na pierwszy kwartał roku kalendarzowego. Ale od tej reguły istnieją wyjątki:

  • w sezonie 2019/2020 obserwowaliśmy piękny spadek zachorowań na grypę z powodu lockdownu. Zamknięto żłobki, przedszkola, szkoły, wiele instytucji. Miało to spowolnić szybkość rozprzestrzeniania się wirusa SARS CoV-2, ale pozytywnie też wpłynęło na inne choroby – w tym na grypę.
  • w sezonie 2020/2021 zdecydowanie mniej było zachorowań na grypę (o połowę mniej niż w roku poprzedzającym).
  • w sezonie 2021/2022 najwiecej zachorowań przypadało na październik i kwiecień i zachorowań było 130% więcej niż w roku poprzedzającym (niejako odrobiliśmy spadek z 2020/2021).

Prawie połowa wszystkich zachorowań na grypę dotyczy dzieci do 14 roku życia.

Grypa

Bardzo często mylona jest z przeziębieniem, ale między tymi dwiema wirusowymi chorobami są jednak pewne różnice. Grypa wywołana jest przez wirusy grypy (jest kilka rodzajów wirusa grypy i każdy rodzaj ma swoje podtypy). Objawy przeziębienia chociaż mogą się Wam wydawać uciążliwe to są jednak zdecydowanie bardziej łagodne niż objawy grypy. 

W przeziębieniu dziecko rozrabia jak zwykle, a w grypie ewidentnie widać, że coś mu dolega. 

Grypa zaczyna się dość gwałtownie, dziecko wysoko gorączkuje – nawet do 40-41’C, ma bóle mięśni, stawów, gorszy apetyt, ból głowy i kaszel – suchy i silny, napadowy.  

Najbardziej męczący są kaszel i temperatura, która może się utrzymywać przez wiele dni – pamiętam chłopca, który gorączkował nam na oddziale przez 10 dni do 40’C. 

Osłabienie, które dopada dziecko w grypie może trwać nawet 2-3 tygodnie. W przebiegu grypy dochodzić może również do powikłań – zapalenia ucha, zapalenia płuc, niewydolności krążenia.

Więcej o różnicach między przeziębieniem i grypą poczytacie w oddzielnym wpisie: klik.

Zakaźność

Do zakażenia najczęściej dochodzi drogą kropelkową, ale możliwe jest to również przez kontakt bezpośredni z chorą osobą lub przez kontakt pośredni ze skażoną wirusem powierzchnią.

Dorosły zakaża 1-2 dni przed wystąpieniem objawów choroby i do 5-7 dni po wystąpieniu objawów. Chore dziecko dłużej – nawet 6 dni przed wystąpieniem objawów do nawet 10 dni od momentu ich pojawienia się.

Dzieci są bardzo istotnym wektorem przenoszenia choroby.

Krótka przypominajka szczepionkowa

Szczepienie przeciw grypie zalecane jest wszystkim po skończonym 6.msc życia.

Coroczne szczepienia przeciwko grypie są rekomendowane przez najważniejsze towarzystwa naukowe: ACIP, CDC, AAP, WHO, PTW i PTP.

Szczepienie przeciw grypie jest w tym sezonie (2022/2023) bezpłatne dla osób 75+ oraz dla kobiet w ciąży.

Refundacja 50% obejmuje osoby w wieku 65 +, dzieci po 6.msc życia (wszystkie) oraz osoby dorosłe z chorobami współistniejącymi w wieku 18-65 lat (chorzy po przeszczepieniu narządu miąższowego, z niewydolnością układu oddechowego, astmą oskrzelową, POChP, niewydolnością układu krążenia, chorobą wieńcową, niewydolnością nerek, nawracającym zespołem nerczycowym, chorobami wątroby, metabolicznymi, w tym cukrzycą, neurologicznymi oraz neurorozwojowymi, z upośledzeniem układu odporności, w tym po przeszczepieniu komórek hematopoetycznych i chorujących na nowotwory układu krwiotwórczego).

Szczepienia mogą być wykonywane zarówno w podmiotach leczniczych jak i w aptekach, ale w przypadku dzieci możliwe jest to tylko w tych pierwszych i kwalifikacji musi dokonać lekarz. Do kwalifikacji osób dorosłych uprawnieni są: lekarz, felczer, lekarz dentysta, pielęgniarka, położna, ratownik medyczny, fizjoterapeuta, diagnosta laboratoryjny oraz farmaceuta.

Przed szczepieniem (bez względu na miejsce i wiek) potrzebna jest Wam recepta na szczepionkę.

Niezmienne zasady szczepień

Jeśli szczepicie dziecko przed 9 urodzinami po raz pierwszy w życiu przeciw grypie – konieczne jest podanie dwóch dawek szczepionki w odstępie minimum 4 tygodni.

Szczepienie warto co roku aktualizować bo co roku aktualizowany jest skład preparatów szczepionkowych.

Najlepiej zaszczepić się przed rozpoczęciem sezonu grypowego (najcześciej wrzesień/październik), ale na szczepienie nie jest za późno nawet w marcu.

W Polsce dostępne są dwa rodzaje szczepionek przeciw grypie: szczepionki domięśniowe albo szczepionka donosowa (ta druga zarejestrowana tylko dla dzieci).

Szczepienie zmniejsza ryzyko zachorowania na grypę (skuteczność szczepionki w zależności do sezonu może być różna, ale jest też różna w różnych grupach wiekowych – wyższa skuteczność występuje u pacjentów pediatrycznych) i chroni przed powikłaniami.

Preparaty dostępne w Polsce w sezonie 2022/2023:

VaxigripTetra (inaktywowana 4-walentna szczepionka przeciw grypie, podawana we wstrzyknięciu domięśniowym):

  • bezpłatnie dla kobiet w ciąży i osoby powyżej 75 r.ż.
  • odpłatność 50%: dla dzieci po ukończeniu 6 miesiąca życia a przed ukończeniem 18 lat, osoby powyżej 65 roku życia, osoby w wieku 18 – 65 w przypadku dodatkowych chorób

Influvac Tetra (inaktywowana 4-walentna szczepionka przeciw grypie, podawana we wstrzyknięciu domięśniowym):

  • bezpłatnie dla kobiet w ciąży
  • odpłatność 50% dla osób w wieku 18 – 65 w przypadku dodatkowych chorób

Fluenz Tetra (żywa, donosowa 4-walentna szczepionka przeciw grypie):

  • odpłatność 50% dla dzieci od ukończeniu 24 miesiąca życia a przed ukończeniem 18 lat.

Źródła:

  • Ogólnopolski Program Zwalczania Grypy – raporty
  • szczepienia.pzh.gov.pl
  • Recommendations for Prevention and Control of Influenza in Children, 2021–2022 AAP 
  • Pitman RJ, White LJ, Sculpher M. Estimating the clinical impact of introducing pae-diatric influenza vaccination in England and Wales. Vaccine. 2012;30(6):1208–24 
  • https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/70/rr/rr7005a1.htm 
  • CDC, Flu & Young Children, https://www.cdc.gov/flu/highrisk/children.html
  • World Health Organization. Influenza vaccines. WHO position paper. Wkly Epidemiol Rec, 2005;80(33):279-7. 
  • Influvac Tetra CHPL 2022/2023
  • Vaxigrip Tetra CHPL 2022/2023
  • Fluenz Tetra CHPL 2022/2023
  • http://www.old.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/grypa/index.htm 
  • Jackowka T. Przegląd Pediatryczny 2020/Vol. 49/No. 2


2 thoughts on “Szczepienie przeciw grypie w sezonie 2022/2023

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.