o szczepieniach

Dawkowanie szczepionek

Kto śledzi moją działalność blogową to wie czym różni się pediatria od innych specjalizacji.

Dawkowaniem leków 🙂

W przypadku osób dorosłych dawkowanie jest dla wszystkich takie samo – różni się jedynie dawkowanie w chorobach przewlekłych – np u osób z niewydolnością nerek, może być konieczne zastosowanie niższych dawek.

W mojej ukochanej pediatrii leki dawkuje się (w zdecydowanej większości) na kilogram masę ciała. Są oczywiście wyjątki od tej reguły. Taki albendazol dawkuje się dla każdej wagi tak samo, ale patrząc całościowo to przeliczanie dawek na wagę pacjenta to po prostu moja codzienność.

Dodatkowo w pediatrii mamy też wybór postaci leku – może być zawiesina, czopek ale może też być tabletka. Zwykle zasada jest taka, że młodsze dzieci dostają lek w zawiesinie/syrop, a starsze tabletkę. Ale są też leki niedostępne w postaci płynnej i wtedy możemy tabletkę rozkruszyć i zmieszać z wodą.

Czy dawkę szczepionki powinno się przeliczać na kilogramy masy ciała?

Często słyszę takie głosy, że powinno się tak przeliczać dawki szczepionek „i już”, a skoro tak się nie liczy to nie szczepię „i już”. A wspomniany albendazol? Czemu nie podaje się mniejszej dawki dziecku 3-letniemu niż 17-letniemu? Przecież wagowo to przepaść…. Najprościej rzecz ujmując to po prostu wiemy, że taka dawka jest skuteczna „i już”. Ale oprócz „i już” mamy coś jeszcze. Badania. Nie inaczej jest w przypadku szczepionek.

Dostosowanie szczepionek

To nie do końca jest tak, że dzieci i dorośli mają te same szczepionki i te same dawki.

Istnieją szczepionki, które są stosowane wyłącznie u dzieci, a u dorosłych nie można ich podać. Dla przykładu – taka szczepionka przeciw rotawirusom – podajemy wyłącznie u dzieci. Albo szczepionki 5w1 i 6w1 – podawane wyłącznie u małych dzieci.

I to, że dorośli zawsze powinni dostawać większą dawkę szczepionki, a dzieci mniejszą to również nie jest prawdą. Jeśli ktoś tak twierdzi, to nie rozumie podstaw działania układu immunologicznego. Szczepionki nie muszą rozejść się po całym organizmie jak np antybiotyk, żeby zacząć skutecznie działać. Wystarczy, ze podamy ją domięśniowo i będzie reakcja układu immunologicznego – jego mobilizacja. Komórki odpornościowe rozpoznają obcy antygen w miejscu podania szczepionki i go zapamiętują. Nie musimy rozprowadzić szczepionki po całym ciele żeby zadziałała. Dawka szczepionki musi być taka, by układ immunologiczny ją rozpoznał i się nauczył danego antygenu. Nie może być zbyt niska.

Szczepionkę przeciw rotawirusom na etapie badań klinicznych podawana w stężeniach 10-krotnie niższych i 10-krotnie wyższych od obecnie dawki. Takie badania przeprowadza się w celu określenia najniższej skutecznej dawki dla docelowej grupy wiekowej.

Podam Wam dość obrazowy przykład. Szczepionka przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi jest podawana zarówno dzieciom jak i dorosłym. Różni się jednak jej oznaczenie. Dla dzieci mamy DTaP, a dla dorosłych Tdap. Literka „d”odpowiadająca za diphteria, czyli błonicę – zmieniła wielkość z dużej na małą, a tym samym pozwala nam pamiętać, że dorośli dostają mniej antygenów przeciw błonicy w swoich preparatach. To takie dawkowanie daje najlepszą odporność.

W przypadku szczepionki przeciw wzw typu b dzieci dostają rzeczywiście dwa razy mnie antygenów, bo ich układ immunologiczny większej dawki nie potrzebuje. Ale wiele szczepionek, zgodnie z przeprowadzonymi badaniami stosuje się w takich samych dawkach zarówno dla dzieci jak i osób dorosłych – np szczepionka przeciw odrze-śwince-różyczce, szczepionka przeciw pneumokokom czy meningokokom.

Poniżej podaje Wam artykuły, w których możecie poczytać o badaniach szczepionek – jeden z etapów tych badań to właśnie dobranie dawki szczepionki tak, aby przy możliwie najniższym dawkowaniu była ona jak najbardziej skuteczna i o możliwie największym profilu bezpieczeństwa.

Źródła:
  • National Insitute of Allergy and Infectious Diseases. Understanding Vaccine Clinical Studies.
  • Immunizations &Infectious Diseases: An Informed Parent’s Guide
  • http://szczepienia.pzh.gov.pl/wszystko-o-szczepieniach/jak-sie-bada-skutecznosc-szczepionek/
  • http://www.badaniaklinicznewpolsce.pl/o-badaniach-klinicznych/nowe-horyzonty-farmakoterapii/podstawy-badan-klinicznych-szczepionek/

17 thoughts on “Dawkowanie szczepionek

  1. Czy jeśli niemowlę 4 miesięczne ma katarek (biała/przezroczysta wydzielina) i nie ma innych objawów, to czy może zostać zaszczepione na szczepionkę 6w1 , MenB i rotawirusy? (szczepienie w Irlandii)

    1. Chore dzieci szczepić a pani doktor pisze- można ! A odpowiedzialność weźmie za zwiększone ryzyko nop ? A budowanie odporności po antybiotyku jak wyżej w komentarzu ?? Nie No błagam….te nowe wytyczne to szaleństwo

      1. Szczepienie w trakcie łagodnej infekcji nie zwiększa ryzyka nop, nie pogarsza też przebiegu infekcji, a w wielu sytuacjach jest nawet konieczne – profilaktyka poekspozycyjna. Może pani Jola pójdzie na studia medyczne, przez 6 lat zgłębia wiedzę od podstaw (z immunologią i mikrobiologią włącznie, bo to „trochę” leży), następnie zrobi staż, specjalizację i to najlepiej w zakresie immunologii lub wakcynologii i wtedy jeszcze raz wróci tutaj napisać ten komentarz.

  2. Witam a czy można podać dziecku które ma neutropenie autoimmunologiczna (przeciwciała nie znaleziono ale była biopsja szpiku I wykazała ze szpik dobrze działa ) w wieku 1rok 4 m ce szczepionke mmr? Liczba neutrocytow sie waha . Raz 500 raz 800 raz 300. Dziękuję

    1. zgodnie z obecnymi zaleceniami należy podać szczepionkę nie oczekując na wzrost neutrocytów, bo on może nie nastąpić w najbliższych miesiącach i latach.

  3. czy dobrze zrozumiałam, że 5 letnie dziecko (wcześniej nieszczepione) otrzyma taką samą dawkę szczepionki przeciw odrze, śwince, różyczce jak dziecko 13- miesięczne?

  4. A czy bezpiecznie łączyć podczas pierwszego szczepienia szczepionkę Infanrix z Preveenar i Rotarix czy lepiej je podać w tygodniowym odstępie?

  5. Zmiana w kalendarzu szczepien PCV 13 za darmo dla dzieci urodzonych z niska masą urodzeniowa poniżej 2500, a Dzieci o masie urodzeniowej 2500 co z Nimi??!

  6. Dzień dobry,

    Czy szczepionkę Infarix Hexa powinniśmy szczepić synki 2d+1 czy 3d+1?
    Nie mogę znaleźć informacji, a nasza pediatra powiedziala, ze decyzja nalezy do rodzicow 🙂
    Tymczasem rodzice nie mają o tym pojęcia, w ulotce też opisana jest możliwość dawkowania na dwa sposoby, ale nie ma informacji, jak to dawkowanie wpływa na późniejszą odporność.

    Z góry dziękuję za odpowiedź

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *