inne

alergia pokarmowa

Tyle osób zjada białko, ryby czy orzechy, a moje dziecko ma jakąś alergię… Znacie to?

Dzisiaj mam dla Was wpis o alergii, który powstał z inicjatywy jednej z patronek bloga. Jak wiecie zarejestrowałam się w serwisie patronite.pl Jest to sposób na wsparcie mojej działalności internetowej i zostanie patronem bloga. Patroni mogą min decydować o tym jaki temat zostanie na blogu poruszony 🙂

Dzisiaj, przynajmniej częściowo wykonuję zadanie, bo myślę, że temat alergii będzie musiał być kontynuowany.

Nadwrażliwości pokarmowe

Czym jest nadwrażliwość na pokarmy? To objawy, które występują w sposób powtarzalny po narażeniu na jakiś produkt. To co jest ważne – to nie jest jednorazowy incydent, ale taki, który rzeczywiście ma tendencje do powtarzania się.

Alergia pokarmowa

Dlaczego wspominam o nadwrażliwości skoro miało być o alergii? Bo w grupie wymienionych wyżej nadwrażliwości znajdują się niealergiczne nadwrażliwości i znajduje się również omawiana dzisiaj alergia.

W przypadku alergii pokarmowej, o czym kiedyś już Wam wspomniałam, przyczyna tkwi w układzie odpornościowym/immunologicznym ZAWSZE!

IgE – ja to zbadam!

Wymiona powyżej immunoglobulina jest pewnie znana rodzicom, którzy zgłębiają temat alergii. Przeszukują internet w poszukiwaniu informacji i trafiają na sugestię by oznaczyć u dziecka IgE (immunoglobulinę E), bo to ona odpowiedzialna jest za występowanie alergii i jeśli dziecko alergię ma, to na pewno ten wynik będzie podwyższony.

Rzeczywiście jest coś takiego jak alergie IgE zależne, ale żeby było trudniej to mamy również alergie IgE niezależne – więc jak widzicie nie wystarczy oznaczyć jednego parametru by dostać wszystkiego odpowiedzi.

Faktem jest, że niektóre dzieci mają pewną genetyczną skłonność do zwiększonej produkcji tych przeciwciał IgE. Wtedy alergia zwykle występuje w wywiadzie rodzinnym.

Zdarza się również, że alergiczne objawy są prowokowane np przez infekcje przewodu pokarmowego.

Rozpoznanie

Stwierdzenie alergii to nie taka łatwa sprawa. Nie wystarczą objawy. Trzeba jeszcze odpowiednio pacjenta zdiagnozować zanim rzucimy hasło „alergia”.

Czy te objawy są alergią?

Alergia czy nie? Tutaj zawsze jest problem. Rodzic pyta czy dany objaw (dajmy na to biegunka czy krew w stolcu) to alergia czy nie, a lekarz nie odpowie ze 100% przekonaniem: TAK. Dlaczego?

Większość objawów alergicznych ze strony przewodu pokarmowego może mieć tak naprawdę przyczynę zupełnie inną niż alergia. Dlatego tak ważne jest uzupełnienie wywiadu (czy u dziecka występowały inne objawy? ze strony innych układów np ze skóry? czy alergia występuje u rodziców? rodzeństwa?).

Zanim powiemy, ze dany objaw jest alergią to warto również wykluczyć inne przyczyny – chociażby choroby samego przewodu pokarmowego czy jakieś zaburzenia anatomiczne. Jeśli leczymy inną chorobę i przypisujemy jej również objawy ze strony przewodu pokarmowego, a one mimo upływu czasu nadal nie ustępują to warto rozważyć przyczynę alergiczną.

Możemy wspomóc się badaniami pomocniczymi z krwi podwyższone eozynofile czy IgE mogą nas naprowadzić na rozpoznanie ale nie są jego 100% potwierdzeniem.

Możemy wspomagać się również testami punktowymi (szybka reakcja po 15 minutach) czy testami płatkowymi (ocena późniejszych reakcji do 72 godzin). W niektórych sytuacjach możemy również wykonać badania endoskopowe (np kolonoskopię).

Jeśli dziecko jest małe (wiek poniżej 3 roku życia), a dodatkowo choruje na astmę czy atopowe zapalenie skóry (AZS) to również może nas naprowadzić na alergiczną przyczynę objawów ze strony przewodu pokarmowego.

Testy skórne, Wolfgang Ihloff – Own work, https://en.wikipedia.org/wiki/Skin_allergy_test#/media/File:Allergy_skin_testing.JPG

„Sugeruje”, „może nas naprowadzić”, „warto rozważyć” – a gdzie pewność rozpoznania?

Piszesz i piszesz, a właściwie nic nie wiadomo… Dokładnie tak jest. Ktoś się domyśla dlaczego?

Rozpoznanie alergii JEST MOŻLIWE TYLKO PO ELIMINACJI i następującej po niej PROWOKACJI. A jakie objawy ze strony przewodu pokarmowego mogą nas zaniepokoić?

  • Zapalenie odbytnicy (jelita grubego) – w chwili obecnej najczęstszy objaw alergiczny występujący u najmłodszych dzieci (niemowląt).
    Ślady krwi w pampersie – to właśnie objaw zapalenia odbytnicy, który najczęściej zgłaszany jest przez rodziców. TAK – zwróćcie uwagę: KRWI, a nie śluzu! I co równie ważne – ślad krwi, a nie np zielony stolec, który wbrew panującej opinii nie jest zwykle objawem żadnej alergii, ani w ogóle żadnej choroby – u dzieci karmionych piersią może się pojawiać i oznaczać totalnie nic.
  • Enteropatia – w dzisiejszych czasach rzadko obserwowana, bo reakcja na niepokojące objawy jest zwykle szybka i nie dochodzi do jej wystąpienia. W typowej enteropatii dochodzi do uszkodzenia jelita, zaniku kosmków i upośledzenia wchłaniania, a tym samym upośledzenia rozwoju dziecka (słaby przyrost wagi i długości).
  • Problemy z wypróżnianiem są jedną z częstszych przyczyn zgłaszania się rodziców z dzieckiem do gastroenterologa. Fakt, że u dzieci karmionych piersią stolce mogą być oddawane kilkanaście razy na dobę, ale i raz na dwa tygodnie i obie sytuacje są normą, jeśli poza tym dziecko nie ma żadnych dolegliwości. W niektórych sytuacjach warto jednak rozważyć tło alergiczne (zwłaszcza jeśli alergia jest w wywiadzie rodzinnym, albo dziecko demonstruje dodatkowe objawy), ale to naprawdę rzadkość.
  • GER – refluks żołądkowo-przełykowy, który objawia się np ulewaniem/wymiotami. Sam refluks nie jest zwykle uwarunkowany alergią, a nawet jest fizjologiczny u dzieci do 6 miesiąca życia. Ale, jeśli u dziecka jest wysokie ryzyko alergii (bo ma ją rodzeństwo lub rodzice) lub jeżeli ten refluks nie reaguje na typowe postępowanie albo zakłóca rozwój dziecka, to warto rozważyć udział czynników alergicznych w jego występowaniu.
  • Kolka niemowlęca – jak wiecie nie znamy przyczyny kolki niemowlęcej, ale jej objawy są dla rodzica trudne do zaakceptowania. O tym jak sobie z nią radzić możecie przeczytać tutaj: klik. W niektórych sytuacjach można rozważyć również tło alergiczne – podobnie jak wyżej – zwłaszcza u dzieci które są obciążone wywiadem alergicznym lub gdy występują dodatkowe objawy – np zmiany skórne lub nawracające zapalenia oskrzeli.

Teoretycznie każde białko może spowodować alergię, ale niemal wszystkie przypadki alergii pokarmowej u niemowląt to alergia na białko mleko krowie – na drugim miejscu w tej grupie wiekowej jest soja.

U dzieci starszych częściej pojawiają się również alergie na jaja kurze, różne rodzaje orzechów, ryby, pszenicę.

Eliminacja i prowokacja

Eliminujemy z diety podejrzany składnik i obserwujemy reakcję. Łatwe, prawda? Ale to co ważne. Eliminujemy jeden alergen, a nie kilka i obserwujemy dziecko przez 1-2 tygodnie, jeśli nie ma pozytywnej reakcji to znaczy, że nie trafiliśmy z alergenem. Jeśli niepokojące objawy ustąpiły to jest to pewien sukces, ALE NIE JEST TO JESZCZE ROZPOZNANIE. Pozostaje nam przecież prowokacja. Włączamy alergen ponownie do diety. Jeśli objawy powracają to znaczy, że mamy rozpoznanie alergii, a jeśli nie powracają to znowu oznacza to pudło.

Jeśli udało nam się przejść przez test eliminacji i prowokacji ze skutkiem rozpoznania alergii to trzymamy się diety przez kolejnych 6 miesięcy (minimum) i po tym czasie ponownie włączamy alergen do diety – sprawdzamy czy nie wykształciła się tolerancja na niego.

Te wszystkie próby przeprowadzamy pod kontrolą lekarską (test prowokacji powinien przebiegać po analizie ciężkości występujących wcześniej objawów).

W przypadku alergii na białko mleka warto pokusić się o konsultację z dietetykiem, bo eliminacja mleka z diety matki to jednak za mało.

U dzieci butelkowych – wprowadza się specjalne mieszanki mleczne o wysokim stopniu hydrolizy (Pepti, Nutramigen), mieszanki aminokwasowe (-Amino lub Neocate).

W przypadku matek karmiących (nawet pomimo alergii na białko mleka – zaleca się kontynuację karmienia piersią!) – rezygnacja z mleka krowiego przez matkę. WAŻNE – w tym okresie konieczna jest suplementacja witaminy D i wapnia!
W trakcie stosowania diety eliminacyjnej należy unikać następujących produktów: masła i większości tłuszczów do smarowania, sera, krowiego, owczego i koziego mleka, mleka w proszku i mleka skondensowanego, śmietany, masła klarowanego, jogurtu, lodów, polew, deserów mlecznych i innych produktów spożywczych, które w swoim składzie zawierają mleko lub masło. Białko mleka krowiego można znaleźć też w wielu przetworzonych produktach spożywczych (produkty zbożowe, zupy, dania gotowe oraz produkty dla niemowląt – na etykiecie: kazeina, kazeiniany, twaróg, laktoglobulina, laktoza, masa mleczna, serwatka, maślanka, cukier mleczny, cukier serwatkowy, serwatkowy syrop słodzący).

W przypadku alergii na inne produkty niż białko mleka – również eliminujemy alergen na 1-2 tygodnie i wykonujemy test prowokacji.

Jak często się zdarza alergia pokarmowa?

Alergia pokarmowa dotyczy częściej młodszych dzieci. Występować może u 2-3% niemowląt (niektóre źródła podają nawet 5%), u starszych dzieci to zwykle 1%.

W przypadku alergii IgE niezależnej do ukończenia 3 roku życia objawy po prostu ustępują.

W przypadku alergii IgE zależnej do ukończenia 3 roku życia objawy ustąpią tylko u 75% . Ten typ alergii może też rozwijać się jako inna postać alergii (np astma oskrzelowa).

Zapobieganie

Z całą pewnością wiadomo, że nie ma sensu eliminacja alergenów z diety kobiety ciężarnej ani alergenów z diety mamy karmiącej „na zaś”. Nie wpływa to na ryzyko alergii u dziecka. Eliminujemy dany alergen jeśli u matki lub dziecka wystąpiły objawy, nigdy nie profilaktycznie.

Co ważne – unikanie lub opóźnianie wprowadzania do diety dziecka alergenów również nie ma sensu, bo również nie wpływa na zmniejszenie ryzyka wystąpienia alergii.

Czy warto karmić piersią? To nie jest pytanie podchwytliwe, bo wiadomo, że warto. Zaleca się karmienie dziecka wyłącznie piersią przez pierwszych 6 miesięcy życia, a potem kontynuację karmienia piersią podczas wprowadzania pokarmów uzupełniających. Jeśli w Waszej rodzinie występują alergie i dziecko również jest w grupie ryzyka jej wystąpienia, a karmić piersią nie możesz to można podawać dziecku specjalne mieszanki zmniejszające ryzyko alergii.

Udowodniono działanie niektórych probiotyków i prebiotyków (zawartych w mleku mamy) w zmniejszaniu ryzyka alergii u dziecka i niektóre mieszanki je zawierają – opcja dla dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym.

Podsumowanie

Rozpoznanie alergii pokarmowej to nie jest sprawa zawsze oczywista. Szczególnie dużą uwagę zwracamy na dzieci obciążone wywiadem rodzinnym lub takie, u których dany objaw wpływa na rozwój. W takich sytuacjach podejrzenie alergii pojawia się zwykle szybciej. Również wtedy, gdy objawom ze strony przewodu pokarmowego towarzyszą objawy np ze strony skóry czy układu oddechowego.

W każdej sytuacji największą wskazówką dla lekarza jest dokładnie zebrany wywiad, analiza objawów i próba eliminacji z następującą po niej próbą prowokacji.

Możesz zostać patronem bloga i mieć wpływ na pojawiające się tutaj treści: patronite.pl

21 thoughts on “alergia pokarmowa

  1. A co oznacza śluz w kupce noworodka karmionego piersią? Czy to normalne? Jeśli tak, to jak długo taki stan może się utrzymywać?

  2. Właśnie borykamy się z problemem podejrzenia alergii. Córka ma 13 m i objawy skórne, test na krew utajoną w stolcu wyszedł ujemny, testy z krwi na białko jaja, białka mleka i gluten również ujemne, a mimo to mam wrażenie, ze te produkty ją uczulają. Czy to możliwe? Swędzi ją skóra wokół pochwy ale nie jest sucha ani zaczerwieniona. Dopiero zaczynamy przygodę z alergologiem, ale chyba nie trafiliśmy na odpowiedniego lekarza. Dodam tez, ze mamy problem z przybieraniem bo od września spadła nam prawie o dwa kanały na siatce centylowej. Do kogo udać się z tym problemem?

    1. Koniecznie alergolog to na pewno. A czy w związku z tym spadkiem w siatkach była jakaś diagnostyka? USG jamy brzusznej? morfologia?

  3. Moja corka tez ma duzo sluzu w kupie. Wykluczam bialko mleka. Ale nic sie nie poprawia. Czy moze byc inna przyczyna?? Objawow skornych nie ma.

    1. bardziej niepokojąca jest krew w kupie. Jeśli śluz pojawia się od czasu do czasu, zwłaszcza u dziecka karmionego piersią, a przy tym dziecko przybiera prawidłowo na wadze i dobrze się zachowuje to nie doszukiwałabym się alergii.

  4. Co zrobić jeśli u dziecka które skończyło 3 mies od dwoch dni wystepuja silne wzdęcia. Dziecko prezy sie ze aż stęka. Gazy praktycznie nie odchodza. Wcześniej były kolki ale niby juz minęły nigdy nie było to tqk silne. Dziecku od 2 dni sie ciągle odbija. Jeden dzień ulewalo gdzie wcześniej tego nie bylo

    1. być może tak wyrażają się objawy infekcji wirusowej przewodu pokarmowego. Warto zadziałać objawowo (masaże brzuszka) i poić mlekiem na żądanie. W razie braku poprawy – kontrola lekarska. Można też wdrożyć probiotyki.

  5. WITAM. Chcialabym zapytać o skurcze oskrzeli, nie wiem czy to jest to o czym mysle . Moja corka idąc spac zaczyna miec bardzo męczący kaszel . Czy jesli przed snem dam dziecku inhalacje czy to cos pomoże?.
    w dzień czesem jej sie wydzielina odrywa a wieczorem męczący kaszel. Męczy sie dziecko

  6. Syn 10m ma stwierdzoną 6klase alergii na laktoglobuline. Alergolog kazał nie eliminować nabiału w mojej diecie. Synek oprócz krostek na szyi nie ma objawów. Lekarz nie wiąże jej z alergią.

  7. Witam, moja córka ma 6 tygodni robi zielonkawe stolce i ma wysypkę na policzkach czy to może być alergia pokarmowa? Dodam tylko że jest karmiona cały czas tym samym mlekiem modyfikowanym. Pozdrawiam

  8. Witam. Czy zielone stolce ze śluzem (każda kupka jest ze śluzem i zielonkawa) trwające już dwa miesiące są przeciwwskazaniem do szczepienia? Córka ma 5 miesięcy i jest kp,dodam że jeszcZe nie mieliśmy żadnych szczepień. Dwa miesiące temu bakteria coli w kale(przeleczona),miesiąc temu adenowirus. Z góry dziękuję za odpowiedź i pozdrawiam serdecznie

    1. ale ta E.coli to jakaś enteropatogenna? coś się działo? Bo generalnie E.coli to norma w kale. zielone stolce przy dobrym zachowaniu dziecka i dobrym przybieraniu na wadze nie sa objawem niepokojącym i nie są przeciwwskazaniem do szczepienia.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *