o szczepieniach

Przepychanka słowna – kto tu kogo zaraża? – szczepienia obowiązkowe

Przy okazji ostatnich „odrowych” doniesień pojawia się coraz więcej wątpliwości w temacie szczepień. Sama mam już trochę dosyć „sensacyjnych informacji” o zakaźnych dzieciach. Jedni obwiniają dzieci nieszczepione za rozprzestrzenianie chorób, inni obwiniają za to te, które są zaszczepione. Jak jest naprawdę?

Dziecko zaszczepione szczepionkami zabitymi

Czy dziecko może zarażać krztuścem, po szczepieniu? Albo pneumokokiem? A może wirusem zapalenia wątroby? NIE. „Co jest martwe – nie ożyje”. Nie ma opcji „wyplucia z siebie” pałeczek krztuśca,wirusa polio czy innych drobnoustrojów zawartych w zabitych szczepionkach, przez dziecko zaszczepione (przypominam że szczepionka przeciwko poliomyelitis jest inaktywowana – nie stosuje się już tej żywej, doustnej).

Dziecko niezaszczepione

Czy niezaszczepione dziecko stanowi zagrożenie dla osób z otoczenia? NIE. Dopóki „nie złapie” choroby zakaźnej.

Czy niezaszczepione dziecko, chore na przykład na krztusiec, stanowi zagrożenie dla osób z otoczenia? TAK. Podobnie jak osoba dorosła bez aktualnych szczepień (dlaczego warto zaszczepić się w III trymestrze ciąży przeczytasz tutaj: klik).

Czy niezaszczepione dziecko, chore na przykład na krztusiec, stanowi zagrożenie dla osób z aktualnymi szczepieniami? NIE. Ale stanowi zagrożenie dla niemowlaków, które nie otrzymały 3 dawek szczepienia podstawowego (czyli dla grupy dzieci najbardziej zagrożonych zgonem w powodu krztuśca).

Dzieci zaszczepione szczepionkami żywymi

Szczepionek żywych są dwie w naszym obowiązkowym kalendarzu i dwie w zalecanych. Są to szczepionki, które zawierają w składzie żywe bakterie lub wirusy, pozbawione zjadliwości w procesie atenuacji. W tym wpisie zajmę się żywymi szczepionkami z obowiązkowego kalendarza.

Szczepionka BCG

Szczepienie przeciwko gruźlicy u noworodka w pierwszej dobie życia (więcej o nim poczytasz tutaj: klik i klik).

Czy zaszczepione dziecko stanowi zagrożenie dla otoczenia?  NIE. Podanie żywej szczepionki zdrowemu noworodkowi nie stanowi zagrożenia dla nikogo. Podanie żywej szczepionki noworodkowi z ciężkim niedoborem odporności – stanowi ryzyko rozsiewu prątka po organizmie tego dziecka i ciężkiej infekcji u niego (wskazanie do leczenia przeciwprątkowego). To dlaczego szczepi się w pierwszej dobie? Uzasadnienie wynika z sytuacji epidemiologicznej (patrz link wyżej). A co jeśli dziecko ma niedobór odporności? Pamiętajcie, że wrodzone niedobory odporności występują bardzo rzadko. W sytuacji gdy wywiad rodzinny wskazuje, że jakiś niedobór może wystąpić (zgony niemowląt z niewyjaśnionych przyczyn w najbliższej rodzinie) to szczepienie przeciwko gruźlicy należy odłożyć do czasu przeprowadzenia szczegółowej oceny stanu zdrowia dziecka. Takie same zasady dotyczą noworodków, których matki są zakażone wirusem HIV.

Czy niezaszczepione dziecko stanowi zagrożenie dla otoczenia?

Minimalne. Niezaszczepione dziecko stanowi zagrożenie przede wszystkim dla siebie. U najmłodszych dzieci zakażenie prątkiem prowadzi do prosówki (zakażenia uogólnionego) i gruźliczego zapalenia opon. Nawet jeśli dziecko zachoruje to stanowi małe ryzyko dla osób z otoczenia (opisywane są pojedyncze przypadki transmisji prątka od dziecka na otoczenie).

  • Jerzy Ziołkowski, Joanna Jaworska, Teresa Bielecka, Anna Zawadzka-Krajewska; Gruźlica dziecięca
  • Ireneusz Szczuka; BEZPIECZEŃSTWO SZCZEPIEŃ BCG – NIEPOŻĄDANE ODCZYNY POSZCZEPIENNE. CZĘŚĆ II. PRZYCZYNY POWSTAWANIA NIEPOŻĄDANYCH ODCZYNÓW POSZCZEPIENNYCH. POSTĘPOWANIE KLINICZNE
  • Gruźlica u dzieci – od diagnostyki do chemioprofilaktyki i leczenia; Joanna Kosińska, Paweł Górski, Iwona Grzelewska-Rzymowska
  • Ewa Augustynowicz-Kopeć, Zofia Zwolska; Epidemiologia gruźlicy u dzieci i niektóre problemy diagnostyki mikrobiologicznej

 

Szczepienie odra-świnka-różyczka Podawane w drugim roku życia. Znajduje się w obowiązkowym kalendarzu szczepień. Dawka przypominająca podawana jest w 10 roku życia. Szczepionka może być podawana również kobietom planującym ciążę (po jej podaniu przez 28 dni nie powinny zachodzić w ciążę). Szczepienie jest skuteczne. Zabezpiecza przed zachorowaniem na odrę i różyczkę u 95-99% szczepionych i przed zachorowaniem na świnkę u 79-95% zaszczepionych.

Choroba mimo wszystko?

Nawet jeśli dziecko było zaszczepione to nie jest chronione w 100% (porównaj wyżej). Dlatego nawet u dziecka szczepionego należy brać rozpoznanie świnki, odry czy różyczki pod uwagę.

Szczepienie u matki karmiącej?

Szczepienie odra-świnka-różyczka można podać w okresie karmienia piersią. Istnieją dowody na wydzielanie się wirusa różyczki do mleka matki po jej zaszczepieniu, ale są badania potwierdzające brak wpływu na niemowlę – u żadnego z niemowlaków nie stwierdzono objawów choroby. Zgodnie z zaleceniami ACIP: „Jeżeli stwierdzono, że kobieta w ciąży jest podatna na zachorowanie na różyczkę lub ospę wietrzną, szczepienie należy wykonać jak najszybciej po porodzie i nie opóźniać go z powodu podania preparatów zawierających przeciwciała” Prevention of Varicella: Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR, 1996; 45 (RR-11): 1–25. – polecam akapit „Nursing mothers”.

Odra, świnka i różyczka po podaniu szczepienia, czyli o tym czy dziecko zaszczepione może zarażać?

To pytanie spędza sen z powiek wielu mam. Zwłaszcza tych, które mają w domu roczne dziecko, tuż przed planowanym szczepieniem i są w ciąży. Boją się podania żywej szczepionki starszemu dziecku by nie spowodować zagrożenia dla jeszcze nienarodzonego malucha.

Czy można zaszczepić „starszaka”. TAK.

Badania na nieświadomych ciężarnych! Wyniki badań bezpieczeństwa na grupie 5300 kobiet, którym podczas ciąży podano szczepionki przeciw różyczce lub kobiet zaszczepionych przeciw ospie wietrznej, które nie wiedziały, że są w ciąży. Nie odnotowano żadnego przypadku zaburzeń związanych z uszkodzeniem płodu. Dlatego też utrzymano zalecenie, że zaszczepienie kobiety w ciąży szczepionką żywą, np. w sytuacji kiedy nie wiedziała, że jest w ciąży nie powinno być przyczyną jej usunięcia. W przypadku szczepionki odra-świnka-różyczka dochodzi do wydalania wirusów różyczki do gardła (około 7-28 dni po szczepieniu). Szczytowa ilość wydalania ma miejsce około 11. dnia. Brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących o przeniesieniu tych wydalonych wirusów na osoby podatne na zachorowanie znajdujące się w otoczeniu osoby szczepionej. Pamiętajcie, że wirusy ze szczepionki są pozbawione zjadliwości. Nawet u osoby szczepionej nie wywołują one typowych objawów różyczki czy odry, ale swego rodzaju odczyny (np wysypka z powiększeniem węzłów, które to objawy ustępują dość szybko – w ciągu kilku dni). Nie ma potrzeby izolacji dzieci z wysypką od otoczenia.

Czy niezaszczepione dziecko stanowi zagrożenie dla otoczenia?

NIE. Dopóki nie zachoruje na odrę/świnkę/różyczkę. (Przy czym należy pamiętać, że w przypadku różyczki dziecko zaraża już na 7 dni przed pojawieniem się pierwszych objawów, w przypadku odry zaraża już 3-4 dni przed pojawieniem się wysypki, a w przypadku świnki – zaraża jeszcze przed obrzękiem ślinianek. Także nigdy nie wiadomo co dziecko nieszczepione „ma w sobie”).

Czy niezaszczepione dziecko, chore na odrę/świnkę/różyczkę, stanowi zagrożenie dla otoczenia?

TAK. Wirus dziki ZAWSZE stanowi zagrożenie dla osób z otoczenia. Zaleca się izolację chorej osoby od kobiet w ciąży i niemowląt.   CHPL – MMRVaxPro, Priorix   W następnym odcinku: szczepienia zalecane (ospa i rotawirusy) i ich potencjalna zakaźność.

33 thoughts on “Przepychanka słowna – kto tu kogo zaraża? – szczepienia obowiązkowe

  1. Dzien dobry 🙂 Ile tygodni należy odczekać od drugiej dawki szczepionki przeciwko pneumokokom (Prevenar 13) a podaniem szczepionki odra – świnka – ròżyczka? Z gòry dziękuje za odpowiedź i pozdrawiam serdecznie 🙂

    1. nie ma jakiegoś konkretnego odstępu w tym przypadku. Moze to być kilka dni ale i kilka tygodni, bo prevenar jest szczepionką zabitą. również pozdrawiam

  2. Witam. Jestem w 35 tygodniu ciąży, zbliża się termin (10-maja) szczepienie MMR dla mojego starszego syna, zastanawiam się czy lepiej odczekac chwile po urodzeniu młodszego brata i wtedy zaszczepić starszego, czy zrobić to teraz kiedy jestem jeszcze w ciazy.
    Czy noworodki karmione piersią posiadają przeciwciała wirusów odry świnki i rózyczki? Byłm szczepina na odre i rózyczkę za młodu, świnkę przechorowałam.
    W przychodni nikt nie udzielił mi wyczerpujących informacji na temat możeliwości zarażenia noworodków przez dzici zaszczepione,ale czytałam że rówież wirus odry może być wydalany przez 28 dni po zaszczepieniu.
    Nie wiem co mam robić…proszę o pomoc.

    1. generalnie po takim czasie przeciwciała są u Pani obecne w tak małej ilości, że ich przenikanie do mleka nic nie da dziecku. Pani jest oczywiście chroniona, ale tej ochrony raczej nie przekaże. Można zaszczepić synka już teraz, kiedy jest Pani w ciąży, nie stanowi to zagrożenia dla płodu, tym bardziej, że Pani była szczepiona.

  3. Witam. Jestem w 36 tygodniu ciąży, zbliża się termin (10-maja) szczepienie MMR dla mojego starszego syna, zastanawiam się czy lepiej odczekac chwile po urodzeniu młodszego brata i wtedy zaszczepić starszego, czy zrobić to teraz kiedy jestem jeszcze w ciazy.
    Czy noworodki karmione piersią posiadają przeciwciała wirusów odry świnki i rózyczki? Byłm szczepina na odre i rózyczkę za młodu, świnkę przechorowałam.
    W przychodni nikt nie udzielił mi wyczerpujących informacji na temat możeliwości zarażenia noworodków przez dzici zaszczepione,ale czytałam że rówież wirus odry może być wydalany przez 28 dni po zaszczepieniu.
    Nie wiem co mam robić…proszę o pomoc.

    1. Witam. Nie ma ryzyka zarażenia płodu, tym bardziej że pani jest zasCzepiona. Lepiej zaszczepić już teraz starszego synka. Bo jak „złapie” zwykłą odrę jak bedzie maleństwo na świecie to wtedy będzie stanowić dla niego zagrożenie. Poziom przeciwciał nie jest u pani na tyle wysoki, po tylu latach od szczepienia aby mogła je pani w znaczącej ilości przekazać noworodkowi. U pani pamięć immunologiczna jest, ale noworodków i jej pani raczej już nie przekaże.

  4. Bardzo chciałam przeczytać dlaczego warto zaszczepić się na krztusiec w 3 trymsterze ciąży … lecz link nie działa :(. Czy może pani Doktor go zaktualizować ?

  5. Jestem w 9 tc i zaszczepilam statszaka (15mcy) na odre, świnke, rozyczke szczepionka priorix. Nie zachowałem szczególnej ostrożności podczas kontaktów ze starszakiem (zdażyło się karmienie jednym widelcem). Czy to, ze zaszczepilam dziecko żywą szczepionką i nie zachowałam ostrożności podczas spożywania posiłków z 15 dzieckiem,moze mieć niegatywny wpływ na rozwijająca sie ciążę?

  6. Witam, piszę do Pani aby się upewnić i uspokoić bo szczepionka na o-ś-r spędza mi sen z powiek. A mianowicie: starszy synek został zaszczepiony teraz priorixem, ja jestem w ciąży (obecnie w 21 tygodniu ciąży). Będąc dzieckiem przechorowałam ospę, świnkę i różyczkę. Przed szczepieniem synka dodatkowo zrobiłam sobie badanie przeciwciał na te choroby. Moje wyniki to:

    1) Wirus różyczki (Rubella virus) Przeciwciała w kl. IgG 76,23 IU/ml
    < 10 niereaktywne
    ≥ 10 reaktywne

    Wirus różyczki (Rubella virus) Przeciwciała w kl. IgM niereaktywny

    2) Morbilli virus (odra) Przeciwciała w kl. IgG dodatni
    Wartości referencyjne:
    miano = 1:10 wynik dodatni.

    Morbilli virus (odra) Przeciwciała w kl. IgM ujemny

    3) Myxovirus parotitis (świnka) Przeciwciała w kl. IgG 16,026 NTU
    wynik ujemny 11 NTU

    Myxovirus parotitis (świnka) Przeciwciała w kl. IgM 6,256 NTU
    wynik ujemny 11 NTU

    4) Varicella zoster virus (ospa wietrzna) Przeciwciała w kl. IgG 3,40 Ratio
    =0,8 – = 1,1 Ratio: wynik pozytywny
    Badanie wykonano metodą ELISA zestawem firmy Euroimmun.

    Varicella zoster virus (ospa wietrzna) Przeciwciała w kl. IgM 0,32 Ratio
    =0,8 – = 1,1 Ratio: wynik pozytywny
    Badanie wykonano metodą ELISA zestawem firmy Euroimmun.

    Lekarz szczepiący synka, któremu pokazałam swoje wyniki powiedział, że nie ma obaw do szczepienia. W tym poście pisała pani, że: ” w przypadku szczepionki odra-świnka-różyczka dochodzi do wydalania wirusów różyczki do gardła (około 7-28 dni po szczepieniu). Szczytowa ilość wydalania ma miejsce około 11. dnia”. Bardzo proszę mi powiedzieć czy to szczepienie priorixem nie zagrozi mojemu nienarodzonemu jeszcze dziecku? Czy mam mieć jakieś powody do obaw? Czy odizolować się na jakiś czas od szczepionego synka? Bardzo proszę o odpowiedź. Serdecznie pozdrawiam!

    1. Witam. z tych wyników wynika że ma pani ochronę przed tymi chorobami po są dodatnie przeciwciała w klasie IgG – albo pani chorowała, albo była szczepiona. Dodatkowo fakt, że wirus jest wydalany nie stanowi zagrozenia dla osob z otoczenia (nawet tych nieuodpornionych), bo nigdy nie doszło do przeniesienia wirusa ze szczepionki na kogos z otoczenia. Kolejna sprawa – zdarzaja sie omyłkowe szczepienia ciezarnych tą szczepionką (kiedy mama nie wiedziala ze jest w ciazy – na jej wczesnym etapie) i nigdy nie doszło do powikłań u płodu. Dlatego absolutnie i z całą stanowczością podpartą moją wiedzą medyczną uważam że może pani spać spokojnie. Nie ma zagrożenia. Pozdrawiam ciepło i dużo zdrówka 🙂

  7. Witam, ślicznie dziękuję za odpowiedź! Bardzo mnie Pani uspokoiła! 🙂 Dziękuję również za tak dużo cennych informacji, które można znaleźć na Pani blogu 🙂 Pozdrawiam serdecznie!

  8. Dzień dobry, proszę o podanie źródła informacji, że dziecko które przechodzi odrę / świnkę / różyczkę poszczepienną, nie zaraża innych osób.

  9. Dzień dobry,
    Pani doktor, dziecko mojego brata, z którym mam codziennie styczność, slas ie zostało zaszczepione przeciwko ospie wietrznej. Jestem w 8 tygodniu ciąży i zastanawiam się czy dziecko stanowi zagrożenie dla mnie i dla mojego dzidziusia? Czy powinnam się obawiać i odizolować od zaszczepionego dziecka? Sama nie pamiętam czy przechodziłam ospę wietrzną..
    Proszę o odpowiedź i pozdrawiam! 🙂

  10. Dzień dobry,
    Pani doktor, dziecko mojego brata, z którym mam codziennie styczność, właśnie zostało zaszczepione przeciwko ospie wietrznej. Jestem w 8 tygodniu ciąży i zastanawiam się czy dziecko stanowi zagrożenie dla mnie i dla mojego dzidziusia? Czy powinnam się obawiać i odizolować od zaszczepionego dziecka? Sama nie pamiętam czy przechodziłam ospę wietrzną..
    Proszę o odpowiedź i pozdrawiam! 🙂

    1. Witam
      Będąc w ciąży wykonalam badanie przeciwciał i okazało sie ze nie mam odporności na wirus różyczki. Moje dziecko ma teraz 8miesiecy czy powinnam poczekac z dawka przypominajaca szczepienie dla siebie do czasu zaszczepienia dziecka czy moge to zrobic teraz

      1. Może Pani wykonanc szczepienie u siebie jak najwcześniej o ile nie jest Pani w ciąży i należy pamiętać o antykoncepcji obowiązującej przez 1 miesiąc przy podaniu preparatu Priorix oraz 3 miesiące przy wyborze MMR

  11. Dzień dobry, mam niespełna dwulatka w domu, który powinien być niedługo zaszczepiony mmr (szczepienie było wcześniej odroczone przez chorobę) ale mam też 3miesieczne dziecko – co robić? Szczepić? Czekać aż maluch skończy rok? Boję się o maleństwo-niemowlak odroczone ma 6w1 ze względów na problemy neurologiczne.

  12. Jestem w ciąży 12 tydz , chciałabym zaszczepic starsze dziecko mmr. Rozyczke i świnkę przechodziłam na Odrę byłam szczepiona ale mój rocznik był szczepionych tylko raz . Czy mogę mieć w związku z tym jaką kolwiek ochronę przed odra ? Czy raczej odizolować się od dziecka jeśli wystąpiłaby u niego odra poronna? Nie wiem co robić, proszę o pomoc .

  13. Pani doktor – moj dwumiesięczny syn miał dzis spory kontakt z roczna dziewczynka zaszczepiona 2 dni wczesniej szczepionka Priorix. Czy istnieje ryzyko, ze mogło dojść do zarażenia? Bede wdzięczna za odpowiedz.

  14. Pani Doktor, a ja mam dylemat dot. szczepienia Priorixem. Syn ma 26 mcy i do tej pory go nie zaszczepiłam z powodu drobnych infekcji, które zawsze miały miejsce w wyznaczonym terminie szczepienia.
    Od sierpnia br. syn ma powiększone węzły chłonne – pediatra wskazuje na ich odczynowy charakter i wielkość nie wskazującą na poważniejsze dolegliwości – obecnie syn zaczął ząbkować (piątki- 3 naraz wychodzą) i lewy węzeł ciagle jest widoczny pod skóra. Miesiąc temu pediatra na bilansie dwulatka uznał, ze mimo węzłów możemy szczepić i mamy termin na 15.11.
    Trochę mnie to niepokoi, ze ząbkujace dziecko z powiększonymi węzłami szyjnymi i lekko podżuchwowymi będziemy szczepić. W dodatku od pół roku obserwujemy lewą nerkę syna, która ma miedniczkę bańkowatą. Jesteśmy po dwóch usg w odstępie pół roku.
    Na ten moment syn pięknie się rozwija, mówi, biega i jest bardzo aktywny. Do tej pory mamy za sobą tylko kilka drobnych infekcji pechowo w terminie szczepienia mmr i dwukrotne choroby typu zapalenie oskrzeli i gardła z wysoką gorączką, ok. 40 C. CRP wykonane w trakcie zapalenia gardła pediatra uznał za wskazujące na wirusowy charakter zapalenia.
    Bardzo się boję szczepić syna widząc powiększone węzły szyjne, mając obecne usg nerki lewej i wiedząc o ząbkowaniu… 🙁

    1. Nie są to przeciwskazania do szczepienia. Ostateczna decyzja zawsze należy do lekarza kwalifikujacego dziecko przed zabiegiem.

  15. Dziś syn został zaszczepiony MMR Pani dr mówiła aby po szczepieniu dziecko przez 72h nie posylac do żłobka i aby siedziało w domu. Z tego wszystkiego w sumie nie zapytałam z jakiego powodu. Przecież moje dziecko nie zaraża. Czy jest zasadność trzymać go w domu jeśli dobrze będzie się czuł? Czy mogę wysłać go do żłobka?

  16. Witam. Jutro prawdopodobnie, po bilansie dwulatka, zaszczepię córkę mmr. Jestem w 38 tyg. ciąży. Czy odroczyć szczepienie? Jest jakiekolwiek zagrożenie dla noworodka jak urodzi się na dniach?
    Pozdrawiam
    ML

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *